कांद्याला अचानक तेजी ! ३५ रुपये किलोपर्यंत भाव; नेमकं काय घडलं ?

Ahilyanagar Times 24 | स्पेशल रिपोर्ट

काही आठवड्यांपूर्वी उत्पादन खर्चही निघत नसल्याने हवालदिल झालेल्या शेतकऱ्यांसाठी आता काहीसा दिलासादायक चित्र दिसू लागले आहे. राज्यातील अनेक बाजार समित्यांमध्ये कांद्याला ३० ते ३५ रुपये प्रतिकिलोपर्यंत दर मिळू लागल्याने शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर समाधान दिसत आहे. मात्र, हा भाव अचानक वाढला कसा? यामागे नेमकं कारण काय? याचा Ahilyanagar Times 24 ने घेतलेला हा विशेष आढावा.

कांद्याच्या दरात वाढ होण्यामागची ५ प्रमुख कारणे

१) बाजारात कांद्याची आवक घटली

उन्हाळी कांद्याचा साठा कमी होत असून बाजार समित्यांमध्ये येणाऱ्या मालाचे प्रमाण घटले आहे. पुरवठा कमी झाल्याने दराला नैसर्गिकरित्या आधार मिळाला.

२) व्यापाऱ्यांकडून खरेदी वाढली

घाऊक व्यापारी, किरकोळ विक्रेते आणि प्रक्रिया उद्योगांकडून खरेदी वाढल्याने बाजारात स्पर्धा निर्माण झाली. त्याचा थेट परिणाम कांद्याच्या दरावर झाला.

३) शेतकऱ्यांनी माल रोखून धरला

कमी भावामुळे अनेक शेतकऱ्यांनी साठवलेला कांदा तातडीने विकला नाही. त्यामुळे बाजारात उपलब्ध माल कमी राहिला आणि दर वाढू लागले.

४) निर्यातीबाबत सकारात्मक वातावरण

देशांतर्गत मागणी वाढण्याबरोबरच निर्यातीबाबत निर्माण झालेल्या सकारात्मक वातावरणामुळेही बाजारात तेजीचे संकेत मिळाले.

५) मागणी-पुरवठ्याचे बदललेले गणित

कृषी अर्थतज्ज्ञांच्या मते, कांद्याच्या दरावर सर्वाधिक परिणाम मागणी आणि पुरवठ्याच्या संतुलनाचा होतो. सध्या हे गणित शेतकऱ्यांच्या बाजूने झुकल्याने दरात सुधारणा झाली आहे.

आंदोलनाचा परिणाम की बाजाराची नैसर्गिक प्रक्रिया ?

गेल्या काही दिवसांत राज्यभर शेतकऱ्यांनी विविध मागण्यांसाठी आंदोलने केली. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांकडे सरकार आणि समाजाचे लक्ष वेधले गेले, हे नक्की.

मात्र, कांद्याच्या दरवाढीचे थेट श्रेय कोणत्याही एका आंदोलनाला किंवा घटनेला देता येणार नाही. बाजारातील आवक, मागणी, साठा, व्यापाऱ्यांची खरेदी आणि निर्यातीशी संबंधित घडामोडी हेच दर ठरवणारे प्रमुख घटक असल्याचे बाजारातील जाणकारांचे मत आहे.

शेतकऱ्यांना आता काय अपेक्षा ?

सध्या मिळत असलेला ३० ते ३५ रुपये प्रतिकिलो दर शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक असला, तरी हा दर कायम राहणे अधिक महत्त्वाचे आहे. उत्पादन खर्चावर आधारित स्थिर आणि परवडणारा भाव मिळाल्यासच शेतकऱ्यांना खऱ्या अर्थाने आर्थिक दिलासा मिळेल.