DONALD TRUMP: ट्रम्प यांचा गुपित खुलासा! अमेरिका खरेच रशियाकडून युरेनियम व खते आयात करत आहे का?

वॉशिंग्टन | WASHINGTON

DONALD TRUMP: रशियाच्या कच्च्या तेलाच्या वाढत्या खरेदीवरून पूर्वीच वादग्रस्त असलेल्या जागतिक राजकारणात आता डोनाल्ड ट्रम्प (DONALD TRUMP) यांनी पुन्हा एकदा आग लावली आहे. अमेरिकेने भारताला रशियन तेल आयातीवर कर लावण्याच्या धमक्या दिल्या असताना, ट्रम्प (DONALD TRUMP) यांनी युरेनियम आणि खतांच्या व्यापाराबाबत वॉशिंग्टनला माहिती नव्हती, असा दावा केल्याने राजकीय ताप वाढला आहे. भारताने पाश्चात्य देशांच्या दुटप्पी मानकांवर कटाक्षाने टीका करत रशियन आयातीच्या बचावासाठी ठाम भूमिका घेतली आहे.

रशियाच्या युक्रेनवरील पूर्ण आक्रमणानंतर तीन वर्षे उलटली तरीही, अमेरिका अद्याप अब्जावधी डॉलर्सच्या रशियन ऊर्जा आणि वस्तू आयात करत आहे. यामध्ये समृद्ध युरेनियम, प्लुटोनियमसह अनेक महत्त्वाच्या औद्योगिक आणि लष्करी घटकांचा समावेश आहे. जानेवारी २०२२ पासून अमेरिकेने २४.५१ अब्ज डॉलर्सच्या रशियन वस्तूंचा आयात केला आहे. केवळ २०२४ मध्ये, वॉशिंग्टनने मॉस्कोमधून १.२७ अब्ज डॉलर्स किमतीचे खते, ६२४ दशलक्ष डॉलर्स किमतीचे युरेनियम व प्लुटोनियम आणि जवळपास ८७८ दशलक्ष डॉलर्स किमतीचे पॅलेडियम आयात केले आहे.

नवी दिल्लीने या विरोधाभासी धोरणांवर लक्ष वेधले आहे, कारण अमेरिका स्वतः रशियन वस्तूंचा मोठा आयातदार असताना इतर देशांना धमक्या देत आहे. या घडामोडी जागतिक राजकारणातील गुंतागुंतीच्या खेळाचे आणि भारताच्या जागतिक धोरणातील निर्णायक निर्णयांचे प्रतिबिंब आहेत. जागतिक शक्तींमधील संघर्ष आणि व्यापार युद्धाच्या या वातावरणात, भारताचा ठाम आणि स्वातंत्र्यवादी दृष्टिकोन अधिक महत्त्वाचा ठरतो आहे.

रशियाच्या कच्च्या तेलाच्या वाढत्या खरेदीवरून ट्रम्प (DONALD TRUMP) यांच्याकडून पुन्हा धमक्या आल्यानंतर, भारताने या आठवड्यात पाश्चात्य देशांच्या दुटप्पी मानकांवर जोरदार टीका केली आहे. रशियाच्या तेल आयातीवरून अमेरिकेने भारताला कर लावण्याच्या धमक्या दिल्या असताना, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (DONALD TRUMP) यांनी असा दावा केला आहे की त्यांना वॉशिंग्टनच्या मॉस्कोसोबतच्या युरेनियम आणि खतांच्या व्यापाराची माहिती नव्हती. हा मुद्दा नवी दिल्लीने रशियन आयातीचा बचाव करताना अधोरेखित केला आहे. त्यांनी मॉस्कोसोबत व्यापार संबंध सुरू ठेवणाऱ्या राष्ट्रांवर कर वाढवण्याचे संकेतही दिले, परंतु त्यासाठी कोणताही आकडा जाहीर केला नाही.

“मला याबद्दल काहीही माहिती नाही. मला ते तपासावे लागेल,” असे भारताच्या या दाव्यावर ट्रम्प म्हणाले की, वॉशिंग्टन मॉस्कोसोबत व्यवसाय करत असताना अन्याय्यपणे त्यांना वेगळे करत आहे. २०२८ च्या लॉस एंजेलिस ऑलिंपिकवर चर्चा करण्यासाठी व्हाईट हाऊसमध्ये आयोजित पत्रकार परिषदेत हे वक्तव्य करण्यात आले. या वादग्रस्त विधानांनी जागतिक राजकारणात नवीन तणाव निर्माण केला असून, भारताचा ठाम बचाव आणि अमेरिकेची विरोधाभासी भूमिका चर्चेचा विषय ठरली आहे.

अमेरिका-रशिया व्यापार:

रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांनी युक्रेनवर पूर्ण आक्रमण सुरू केल्यानंतर तीन वर्षांनीही, अमेरिका अजूनही अब्जावधी डॉलर्स किमतीचे रशियन ऊर्जा आणि वस्तू आयात करत आहे. या आयातीत समृद्ध युरेनियमचा समावेश असल्यामुळे जागतिक राजकारणात तीव्र वाद उभा राहिला आहे. जानेवारी २०२२ पासून अमेरिकेने २४.५१ अब्ज डॉलर्सच्या रशियन वस्तूंचा आयात केला आहे, जे दर्शवते की वॉशिंग्टन अजूनही मॉस्कोशी आर्थिक संबंध तोडण्यास तयार नाही.

केवळ २०२४ मध्येच, अमेरिकेने मॉस्कोमधून १.२७ अब्ज डॉलर्स किमतीचे खते, ६२४ दशलक्ष डॉलर्स किमतीचे युरेनियम आणि प्लुटोनियम आणि सुमारे ८७८ दशलक्ष डॉलर्स किमतीचे पॅलेडियम आयात केले आहेत. या आर्थिक व्यवहारांमुळे अमेरिका आणि रशिया यांच्यातील नात्याचा गुंतागुंतीचा उलगडा होतो आहे. जागतिक दृष्टीने पाहता, रशियन वस्तूंच्या या महत्त्वपूर्ण आयातीमुळे अमेरिकेच्या दडपशाही धोरणांना विरोधाभास निर्माण होतो, जो राजकीय चर्चेत मोठ्या प्रमाणावर उचलला जात आहे.

आणखी शुल्क येणार:

रशियन ऊर्जा खरेदी करणाऱ्या देशांवर १०० टक्के शुल्क लादण्याच्या धमकीबाबत विचारले असता, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्पष्टपणे सांगितले, “मी कधीही टक्केवारी म्हटलेली नाही, परंतु आम्ही त्यात बरेच काही करू. पुढच्या अगदी कमी कालावधीत काय होते ते पाहू… उद्या रशियासोबत आमची बैठक आहे. काय होते ते पाहू…” या अनिश्चित आणि थरारक विधानांनी जागतिक राजकारणात ताण वाढवला आहे. विशेषतः रशियाच्या कच्च्या तेलाच्या वाढत्या खरेदीवरून ट्रम्प (DONALD TRUMP) यांच्याकडून पुन्हा धमक्या आल्यानंतर, भारताने पाश्चात्य देशांच्या दुटप्पी मानकांवर जोरदार टीका केली आहे.

भारताने या दबावाला न घाबरता आपले ठाम धोरण जाहीर केले असून, यामुळे जागतिक व्यापारी व राजकीय वर्तुळांमध्ये चर्चा रंगली आहे. ट्रम्प यांच्या या वक्तव्यांनी युरोप व अमेरिका यांच्या रशिया विरोधी धोरणांच्या विरोधाभासाला एक नवी दिशा दिली आहे. जागतिक राजकारणाच्या या गुंतागुंतीच्या कथेतील पुढील टप्पा काय असेल, हे आता सर्वत्र उत्सुकतेने पाहिले जात आहे.

वाढती टीका:

रशियाकडून आयात होणाऱ्या तेल आयातीवर मोठ्या प्रमाणात शुल्क वाढवण्याच्या ट्रम्प यांच्या घोषणांबद्दल संयुक्त राष्ट्रातील माजी अमेरिकेच्या राजदूत निक्की हेली यांनी मंगळवारी ट्रम्प (DONALD TRUMP) यांच्यावर कठोर टीका केली आहे. हेली यांनी म्हटले की त्यांनी “चीनला परवानगी दिली आहे” आणि “भारतासारख्या मजबूत मित्रासोबतचे संबंध तोडण्याविरुद्ध” इशारा दिला आहे.

हेली यांनी X वरील एका पोस्टमध्ये स्पष्टपणे म्हटले आहे की चीन हा अमेरिकेचा शत्रू असून तो “रशियन आणि इराणी तेलाचा नंबर एक खरेदीदार” आहे, त्याला मात्र ट्रम्प प्रशासनाने ९० दिवसांसाठी कर सवलत दिली आहे.

“भारताने रशियाकडून तेल खरेदी करू नये. पण चीन, जो एक शत्रू आणि रशियन आणि इराणी तेलाचा नंबर एक खरेदीदार आहे, त्याला ९० दिवसांसाठी आयात शुल्कात विराम मिळाला. चीनला परवानगी देऊ नका आणि भारतासारख्या मजबूत मित्राशी संबंध बिघडू देऊ नका,” असे ती म्हणाली.

निक्की हेलींच्या या वक्तव्यांनी अमेरिकेच्या दुटप्पी धोरणाचा पर्दाफाश केला असून, जागतिक राजकारणात या मुद्द्यावर तीव्र चर्चा सुरु झाली आहे. हा खुलासा ट्रम्प (DONALD TRUMP) प्रशासनाच्या धोरणांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करत आहे.

ट्रम्प यांचा वाढता धोका:

नवी दिल्ली रशियन तेल खरेदी करत असल्याने, पुढील २४ तासांत ते भारतातून आयात होणाऱ्या वस्तूंवर सध्याच्या २५ टक्के दराने आकारण्यात येणारा कर “खूपच लक्षणीय” वाढवतील असे ट्रम्प यांनी मंगळवारी सांगितले. या टोकाच्या भूमिका घेऊन, ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले की, “ते युद्धयंत्रणेला इंधन देत आहेत आणि जर ते तसे करणार असतील तर मला आनंद होणार नाही.” या गंभीर वक्तव्यानं जागतिक व्यापारात तणावाची नवीन लाट निर्माण केली आहे.

सीएनबीसीला दिलेल्या मुलाखतीत ट्रम्प यांनी असेही म्हटले की, भारतासमोरील मुख्य अडचण म्हणजे त्यांचे दर खूप जास्त होते, परंतु त्यांनी अद्याप नवीन दर प्रदान केले नाहीत. यामुळे भारताला असलेले आर्थिक दबाव अधिक वाढेल असे वाटते.

ट्रम्प यांच्या या धमक्या आणि स्पष्टीकरणांनी दोन्ही देशांमधील व्यापारी व राजकीय संबंधांवर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण केली आहे. जागतिक स्तरावर भारताच्या रशियन तेल आयातीवर होणाऱ्या या ताणतणावाने अनेक वादळे उडवली आहेत, ज्यामुळे पुढील काळात मोठे राजकीय आणि आर्थिक खेळ होण्याची शक्यता आहे.