ELECTION SCHEDULE: लोकशाहीचा पुढचा टप्पा! उपराष्ट्रपतीपदासाठी निवडणूक कार्यक्रम घोषित; या तारखेला होणार मतदान? आयोगाकडून वेळापत्रक जाहीर.

नवी दिल्ली | New Delhi

ELECTION SCHEDULE: उपराष्ट्रपतीपदासाठी राजकीय रणसंग्रामाला सुरुवात झाली असून निवडणूक आयोगाने (ELECTION SCHEDULE) खूप मोठी घोषणा केली आहे. देशाच्या दुसऱ्या क्रमांकाच्या संवैधानिक पदावर बसलेल्या उपराष्ट्रपती जगदीप धनखड यांच्या अनपेक्षित राजीनाम्याने राजकीय वर्तुळात एकच खळबळ उडवून दिली होती. त्यांच्या या निर्णयावर अनेक तर्कवितर्क लावले जात असतानाच, “प्रकृतीच्या कारणामुळे मला राजीनामा द्यावा लागत आहे,” असे धनखड यांनी स्पष्ट केल्याने अधिकृत कारण समोर आले. मात्र, त्यांच्या जाण्यानंतर आता दिल्लीच्या सत्ताकेंद्रात नवा ‘सत्ता समीकरणांचा खेळ’ सुरू झाला आहे.

केंद्रीय निवडणूक आयोगाने आता उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीची तारीख जाहीर केली आहे. येत्या ९ सप्टेंबर रोजी मतदान होणार असून, लोकसभा आणि राज्यसभा या दोन्ही सभागृहांतील सदस्य मतदार म्हणून सहभागी होणार आहेत. सध्याच्या घडीला संसदेतील बहुमत हे भाजपाच्या नेतृत्वाखालील एनडीएकडे असल्याने, निवडणुकीचा (ELECTION SCHEDULE) कट्टर सामना होण्याची शक्यता फारशी कमी आहे.

तथापि, भाजप कडून उपराष्ट्रपतीपदासाठी कोणाला उमेदवारी दिली जाते, हे पाहणे अत्यंत औत्सुक्याचे ठरणार आहे. पक्षांतर्गत घडामोडी, सामाजिक समीकरणं आणि राष्ट्रीय पातळीवरील राजकीय संदेश… या सर्व गोष्टींचा विचार करत सत्ताधारी पक्ष उमेदवार निवडेल, यात शंका नाही.

देशाच्या राजकारणात मोठा विस्फोट ठरलेला निर्णय काही दिवसांपूर्वी समोर आला, जेव्हा जगदीप धनखड यांनी उपराष्ट्रपतीपदाचा राजीनामा दिला. त्यांनी घेतलेल्या या अचानक निर्णयामुळे संपूर्ण देशात आश्चर्य व्यक्त केलं जात होतं. अनेक चर्चा, तर्क-वितर्क, राजकीय कुजबुज यांना उधाण आलं होतं. मात्र, धनखड यांनी स्पष्टपणे सांगितलं की, “प्रकृतीच्या कारणामुळे मला हा निर्णय घ्यावा लागत आहे.” त्यामुळे त्यांच्या राजीनाम्याला वेगळं वळण मिळालं.

या घडामोडीनंतर आता केंद्रीय निवडणूक आयोगाने उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीची घोषणा (ELECTION SCHEDULE) केली आहे. ९ सप्टेंबर रोजी उपराष्ट्रपती पदासाठी मतदान होणार असल्याचं आयोगाने जाहीर केलं आहे. या निवडणुकीमुळे पुन्हा एकदा संसदेच्या दोन्ही सभागृहांतील वातावरण तापण्याची शक्यता आहे.

ही निवडणूक केवळ औपचारिक नसून, सत्ताधाऱ्यांची राजकीय पकड किती बळकट आहे हे दाखवण्याची एक संधी म्हणून पाहिलं जात आहे. त्यामुळे धनखड यांच्या राजीनाम्यानंतर पुढे कोणते चेहरे पुढे येतात, याकडे आता सर्व देशाचे लक्ष लागले आहे.

उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीबाबत आता अधिकृत हालचालींना वेग आला असून, निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या कार्यक्रमानुसार सारा कालावधी निश्चित करण्यात आला आहे. ७ ऑगस्ट रोजी या निवडणुकीसाठी अधिसूचना जाहीर होणार आहे. त्यामुळे याच दिवशी निवडणुकीच्या प्रक्रियेला (ELECTION SCHEDULE)औपचारिक सुरुवात होईल.

त्यानंतर २१ ऑगस्टपर्यंत उमेदवारी अर्ज दाखल करता येतील. या तारखेनंतर कोणत्याही इच्छुक उमेदवाराला संधी मिळणार नाही. उमेदवारांनी त्यांच्या उमेदवारीतून माघार घेण्यासाठी २५ ऑगस्ट ही शेवटची तारीख असेल. त्यामुळे या तारखेपर्यंतच कोणतीही राजकीय उलथापालथ किंवा दबावाचे राजकारण सुरू राहणार आहे.

प्रत्येकीच्या नजरा लागलेल्या या निवडणुकीसाठी (ELECTION SCHEDULE) ९ सप्टेंबर रोजी मतदान होणार आहे. सकाळी १० ते संध्याकाळी ५ या वेळेत खासदार मतदान करू शकतील. विशेष म्हणजे मतदान आटोपल्यानंतर त्याच दिवशी संध्याकाळी मतमोजणी पार पडणार असून, संध्याकाळपर्यंत देशाला नवीन उपराष्ट्रपती कोण हे समजणार आहे.

भारतीय लोकशाहीत उपराष्ट्रपतीपदाला विशेष महत्त्व आहे. या पदासाठी होणाऱ्या निवडणुकीबाबत देशभरात राजकीय घडामोडींना वेग आला आहे. या निवडणुकीसाठी (ELECTION SCHEDULE) लोकसभा आणि राज्यसभा या संसदेतील दोन्ही सभागृहातील सदस्य हे मतदार असतात. त्यामुळे केवळ एकाच सभागृहातील संख्याबळ उपयोगी ठरत नाही.

सद्यस्थितीत दोन्ही सभागृहांमध्ये भाजपाच्या नेतृत्वाखालील एनडीएकडे बहुमत आहे. त्यामुळे या निवडणुकीत (ELECTION SCHEDULE) एनडीएचा विजय निश्चित मानला जात आहे. विरोधकांकडून केवळ नावापुरता उमेदवार उभा राहण्याची शक्यता असल्याने ही निवडणूक सत्ताधारी एनडीएसाठी फारशी अवघड जाण्याची शक्यता कमी आहे.

मात्र या सगळ्या पार्श्वभूमीवर सत्ताधारी भाजपाकडून उपराष्ट्रपतीपदासाठी कुणाला उमेदवारी दिली जाते हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरणार आहे. सध्या राजकीय वर्तुळात अनेक नावांची चर्चा असून, या उमेदवारीतून भाजप कोणता सामाजिक आणि राजकीय संकेत देणार हेही महत्त्वाचे ठरणार आहे. एनडीएचा उमेदवार कोण असेल, हे लवकरच स्पष्ट होईल, पण त्याआधीच्या हालचालींवर देशाचे लक्ष केंद्रित झाले आहे.