nashik : जून संपत आल्यावर पडला हवामानात अचानक खंड, पिकांची वाढती तहान – शेतकरी राजा चिंतेचे… पहा सविस्तर

nashik:

जून महिना संपत आला, गेल्या 20 ते 25 दिवसांपासून मोठ्या पावसाने उघडीप दिल्याचे चित्र असून खरिप हंगामात आतापर्यंत 65 टक्क्यांपर्यंत पेरण्या झालेल्या असून जिल्ह्यात सोसाट्याचा वारा आणि अधूनमधून होणारी पावसाची भूरभूर (शॉवर पाऊस) यामुळे पिके तहानली असून काही ठिकाणी शेतकरी भर पावसाळ्यात पिकांना पाणी देतांना दिसत आहे. जिल्ह्यात एक लाखांहून अधिक हेक्टरवर कपाशीची लागवड झाली असून आणखी काही दिवस पावसाने ओढ दिल्यास त्याचा परिणाम पिकांवर होण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे.

खरिपात पिकांच्या वाढत्या तहानिमूळ शेतकरी चिंतेत:

जून महिन्याचा शेवट जवळ आला असून, गेल्या 20 ते 25 दिवसांपासून मोठ्या पावसाने उघडीप घेतल्याचं वातावरण जिल्ह्यात (nashik) दिसून येत आहे. खरिप हंगामात सुमारे 65 टक्के पेरण्या पूर्ण झाल्या आहेत, तरी हवामानात आलेल्या खंडामुळे शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे.

हवामानात होणारे हे बदल, सोसाट्याचा वारा आणि अधूनमधून होणाऱ्या भुरभुर पावसामुळे पिकांची वाढ खुंटली असून, हे असं दृश्य खूप चिंताजनक आहे कि, काही भागांमध्ये शेतकरी (nashik) भर पावसाळ्यात देखील पिकांना पाणी देताना दिसत आहेत – ही परिस्थिती खरीच चिंतेची आहे.

जिल्ह्यात एक लाखांहून अधिक हेक्टरवर कपाशीची लागवड झालेली आहे, पुढील काही दिवसांत जर पावसाने पुन्हा हजेरी लावली, तर या पावसाचा थेट परिणाम पिकांच्या उत्पादनावर होईल अशी शक्यता हवामान अभ्यासकांनी व्यक्त केली आहे.

राज्यात अनेक भागांत दमदार पाऊस होत असतानाही, जिल्ह्यातलं हे अस्थिर असलेल हवामान शेतकऱ्यांना पुन्हा निराश करणार का,असा प्रश्न पडत आहे. आता सर्वांचं लक्ष आहे — पुढच्या काही दिवसांत कोणत्या प्रकारचे बदल होतात? याकडे

दक्षिण नाशिकला पावसाचा पाठिंबा, पण उत्तर भाग आणखी कोरडाच:

जिल्ह्यात यंदा पावसाने जोरदार सुरूवात केली होती. विशेष करून पावसाचे अधिक प्रमाण हे जिल्ह्याच्या दक्षिण भागात होते. तर जिल्ह्याच्या उत्तर भागात अनेक तालुक्यात अजूनही पावसाने सरासरीच्या 60 टक्के पावसाची सरासरी ओलांडलेली नाही.
यंदा लवकरच पावसाने दमदार सुरुवात केली होती, विशेषतः नाशिक (nashik) जिल्ह्याच्या दक्षिण भागात पावसाचं प्रमाण भरपूर नोंदवण्यात आलं.

जिल्ह्यातील धरणे आणि शेती:

जून महिन्यात मूळा, भंडारदर आणि निळंवडे या प्रमुख धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात जोरदार पाऊस झाल्यामुळे धरण (nashik) साठ्यात समाधानकारक वाढ झाली आहे. पण, याउलट जिल्ह्याचा मोठा भाग अजूनही कोरडाचं चित्र दाखवत आहे.

या खरीप हंगामात जिल्ह्यात शेतीतील ४.५१ लाख हेक्टरवर पेरण्या पूर्ण झाल्या असून, यातील बहुतांश शेती दक्षिण नाशिक भागात केंद्रित आहे. मात्र, हवामानातील निर्माण झालेल्या या असमतोलामुळे उत्तर भागातील शेतकरी अजूनही पावसाची वाट पाहत आहेत.
आता पुढील आठवड्यात पावसाचा कौल कसा लागतो, यावरच खरीप पिकांचे भविष्य ठरणार आहे. हवामान खात्याच्या अंदाजाकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

कपाशीची लागवड वाढली, पण हवामानात झाले चिंताजनक बदल:

संपूर्ण नाशिक जिल्ह्यातभरात १ लाख १० हजार हेक्टरवर कपाशीची लागवड पूर्ण झाली आहे. मात्र, खरीप हंगामातील ही पिकं सध्या पावसाची वाट पाहत तहानलेली दिसत आहेत. जूनच्या सुरुवातीपासून दमदार पावसाचे कोणतेही लक्षण नव्हते, आणि या कारणामुळे शेतकरी भर पावसाळ्याच्या दिवसात अनेक भागात विहिरी, बंधारे, मोटारी अशा विविध मार्गांनी पिकांना पाणी देत आहेत.

सध्या आषाढ महिना सुरू असून, वारीच्या तयारीत शेतकरी एकीकडे गुंतलेले आहेत, आणि दुसरीकडे पिकांच्या देखभालीची धावपळही सुरू आहे.दरम्यान, राज्यात मान्सूनने जवळपास संपूर्ण हजेरी लावली आहे. मुंबई, कोकण, मराठवाडा आणि विदर्भातील अनेक जिल्ह्यांत दमदार पावसाच्या सऱ्या कोसळत आहेत. पण नाशिकसारख्या भागात पावसाची ही अशी बदलणारी अवस्था शेतकऱ्यांसाठी डोकेदुखी ठरू लागली आहे.आता जुलैमध्ये पाऊस कधी आणि किती पडतो, यावरच कपाशीसह इतर खरीप पिकांचं भविष्य ठरणार आहे.

मागील वर्षी जून अखेरीपर्यंत नाशिक (nashik) जिल्ह्यात तब्बल 176 टक्के सरासरी पावसाची नोंद झाली होती. मात्र यंदा हीच आकडेवारी फक्त 80 टक्क्यांवर थांबलेली दिसते. विशेषतः उत्तर जिल्ह्यातील अनेक तालुक्यांमध्ये अजूनही दमदार, सर्वदूर पाऊस झालेला नाही, या कारणाने उत्तर जिल्ह्यातील सर्व शेतकरी खूप चिंतेत आहेत.
या पावसातील अनियमिततेचा थेट फटका खरीप पेरण्यांना आणि पेरलेली पिकांना बसण्याची शक्यता शेतकरी व्यक्त करत आहेत. काही भागांमध्ये उगवलेली पिकं आता पावसाच्या प्रतीक्षेत तग धरून आहेत.

नद्यांमधील विसर्ग :रविवारी दुपारी 12 वाजेपर्यंत भिमा नदीतून 10 हजार 198 क्युसेक, गोदावरी नदी – नांदूरमध्यमेश्वर 10 हजार 958 क्युसेक, घोड नदी- 3 हजार क्युसेक, सीना नदी 157 क्युसेक विसर्ग सुरू होता.

जूनअखेर झालेला पाऊस :तालुक्यानुसार पावसाची नोंद 

पारनेर – 115.7%         नगर – 70.8%

कर्जत – 73.7%            राहुरी – 76.7%

जामखेड – 59.5%        पाथर्डी – 46.6%

श्रीरामपूर – 53.4%      संगमनेर – 97.5%

अकोले – 140.0%       श्रीगोंदा – 90.2%

नगर 70.8 टक्के, पारनेर 115.7 टक्के, श्रीगोंदा 90.2 टक्के, कर्जत 73.7 टक्के, जामखेड 59. 5 टक्के, शेवगाव 68.7 टक्के, पाथर्डी 46.6 टक्के, नेवासा 57 टक्के, राहुरी 76.7 टक्के, संगमनेर 97.5 टक्के, अकोले 140 टक्के, कोपरगाव 67.5 टक्के, श्रीरामपूर 53.4 टक्के, राहाता 67.5 टक्के असा जिल्ह्यात 89.7 टक्के पावसाची नोंद झालेली आहे.

https://maharain.maharashtra.gov.in/