MAHARASHTRA POLITICS: मराठी-दलित मतांचे नवसंघटन? शिंदेंच्या शिवसेनेची रिपब्लिकन सेनेशी युती…पहा सविस्तर

मुंबई | Mumbai

MAHARASHTRA POLITICS: आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर राज्याच्या राजकारणात (MAHARASHTRA POLITICS)  एक महत्त्वाचा आणि चर्चेला कारणीभूत ठरणारा राजकीय ट्विस्ट पाहायला मिळतो आहे. मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना आणि भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे नातू आनंदराज आंबेडकर यांच्या रिपब्लिकन सेनेने एकत्र येत युतीची औपचारिक घोषणा केली आहे. हा राजकीय समझोता केवळ मतांचं गणित नाही, तर दोन मोठ्या विचारधारांचा संगम असल्याचं खुद्द उपमुख्यमंत्री शिंदे यांनी स्पष्ट केलं.

“बाळासाहेबांची शिवसेना आणि बाबासाहेबांची रिपब्लिकन सेना (MAHARASHTRA POLITICS) आता एकत्र येत असून, रस्त्यावर अन्यायाविरोधात लढणाऱ्या दोन सेनांचा हा ऐतिहासिक मेळ आहे,” असं ते म्हणाले. या युतीमुळे आगामी निवडणुकीत अनेक समीकरणं बदलण्याची शक्यता आहे. दोन्ही पक्षांची रस्त्यावरची लढाऊ वृत्ती, जनआकर्षण आणि मजबूत कार्यकर्त्यांची फळी पाहता, ही जोडी काहीतरी ‘धमाका’ घडवणार यात शंका नाही. “दोन्ही सेनाच असल्याने आमचं चांगलं जमेल,” हे वाक्य पुढील राजकीय नाट्याचं संकेत देतंय.

आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राज्याच्या राजकारणात एक नवा आणि आशयघन अध्याय सुरू झाला आहे. शिंदेंच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे नातू आनंदराज आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखालील रिपब्लिकन सेनेची युती ही निव्वळ राजकीय सौदाबाजी नसून, ती दोन प्रभावशाली विचारधारांचा संगम आहे. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि आनंदराज आंबेडकर यांनी एकत्र येऊन ही युती औपचारिकपणे जाहीर केली असून, राजकीय वर्तुळात या युतीची जोरदार चर्चा सुरू आहे.

ही युती म्हणजे एक नवा राजकीय समीकरण तयार करणारा आणि सत्तेच्या समीकरणांना हादरा देणारा निर्णय मानला जात आहे. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्ये (MAHARASHTRA POLITICS) ही जोडी किती परिणामकारक ठरेल, याकडे सर्वांचं लक्ष लागून राहिलं आहे. शिंदे आणि आंबेडकर यांचा हा राजकीय एकत्र येणं, अनेकांच्या चिंतेचा विषय बनू शकतो, तर काहींसाठी ही नवी दिशा ठरू शकते.

येणाऱ्या नोव्हेंबर-डिसेंबर महिन्यांत होणाऱ्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या (MAHARASHTRA POLITICS) पार्श्वभूमीवर राज्यातील राजकारण चांगलेच तापले आहे. प्रत्येक राजकीय पक्ष आपापल्या पातळीवर जोरदार तयारीला लागलेला असतानाच, शिंदे गटाने एक महत्त्वाची आणि रणनीतीपूर्ण पावले उचलली आहेत. शिंदेंच्या शिवसेनेने भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे नातू आनंदराज आंबेडकर यांच्या रिपब्लिकन सेनेशी नुकतीच युती केली आहे.

या युतीतून एकनाथ शिंदे यांनी मराठी आणि दलित मतांची मजबूत समीकरणे तयार करण्याचा प्रयत्न केल्याचे स्पष्टपणे दिसून येते. या ‘खेळी’मुळे निवडणुकीत भाजपसोबत असलेला शिंदे गट अधिक प्रभावी ठरण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. मराठी अस्मिता आणि दलित हक्क या दोन महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर ही युती केंद्रित असल्यामुळे, राजकीय समीकरणांमध्ये नव्या घडामोडी होण्याची चिन्हं आहेत. या युतीमुळे महायुतीतील अंतर्गत समतोल देखील ढासळू शकतो, अशीही चर्चा सुरू झाली आहे.

युतीच्या ऐतिहासिक क्षणी बोलताना उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी आपल्या भावना अत्यंत भावनिक आणि ठाम शब्दांत व्यक्त केल्या. त्यांनी स्पष्टपणे म्हटले की, “दोन्ही सेना एकत्र येत आहेत. त्यामुळेच आजचा दिवस अतिशय आनंदाचा आहे.” त्यांच्या या वक्तव्यातून, केवळ राजकीय नव्हे तर भावनिक एकात्मतेचा सूरही उमटत होता.

“रस्त्यावर अन्यायाविरोधात लढणाऱ्या दोन संघटना आज सोबत येत आहेत. एक बाळासाहेबांची शिवसेना, तर दुसरी भारतरत्न बाबासाहेब आंबेडकर यांची रिपब्लिकन सेना आहे,” हे म्हणताना त्यांनी दोन महान नेत्यांच्या विचारसरणीला एकत्र आणण्याचा प्रयत्न केल्याचे दिसले.

शिंदे यांचा “दोन्ही सेनाच असल्याने आमचं चांगलं जमेल” हा विश्वास ही युती केवळ निवडणुकीपुरती मर्यादित राहणार नाही, तर पुढील राजकारणात महत्त्वपूर्ण भुमिका बजावेल, असा संकेत देणारा ठरतो. ही युती ‘सामाजिक न्याय’ आणि ‘मराठी अस्मिता’ यांचा शक्तीयोग ठरू शकते.

पुढे बोलताना उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी आपल्या राजकीय भूमिकेची आत्मिक जाणीव शब्दांत उतरवली. त्यांनी स्पष्टपणे नमूद केले की, “आनंदराज आंबेडकर आणि मी कायम कार्यकर्ता म्हणून काम केले आहे.” या वक्तव्याने त्यांनी सत्ता असूनही आपण कार्यकर्त्यांच्या मूळ ओळखीपासून दूर गेलो नाही, हे ठामपणे सांगितले.

ते पुढे म्हणाले, “अडीच वर्ष मुख्यमंत्री असतानाही मी कॉमन मॅनच होतो. आता मी डीसीएम म्हणून *डेडिकेटेड टू कॉमन मॅन* झालो आहे.” या विधानातून त्यांनी सामान्य माणसाशी असलेल्या आपल्या नात्याची पुनःप्रतीती दिली. सत्ता, पद किंवा राजकीय वजन असूनही त्यांनी ‘सामान्य माणूस, सामान्य कार्यकर्ता’ हीच आपली खरी ओळख असल्याचं ठामपणे अधोरेखित केलं.

“आपली बांधिलकी सामान्य माणसाशी आहे. सर्वसामान्य माणसाशी आपली नाळ जोडलेली आहे,” हे बोलून त्यांनी एक प्रकारे जनतेच्या मनातल्या भावना ओळखून विश्वासही मिळवण्याचा प्रयत्न केला. हे शब्द केवळ राजकीय घोषणाबाजी नसून, जनतेशी नाळ जोडून ठेवण्याची एक युक्ती म्हणता येईल.

तर आनंदराज आंबेडकर म्हणाले की, “महाराष्ट्रात (Maharashtra) ही युती आजची नाही भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर प्रबोधनकार ठाकरे यांच्यापासून सुरु झालेली युती (MAHARASHTRA POLITICS) आहे. खऱ्या अर्थाने महाराष्ट्रात राजकीय, सामाजिक परिवर्तन घडवण्यासाठी आम्ही दोन्ही कार्यकर्ते एकत्र आले आहोत. मी मुद्दाम कार्यकर्ते बोललो कारण एकनाथ शिंदे मुख्यमंत्री असताना कार्यकर्ता म्हणून प्रत्येक तळागाळातल्या व्यक्तीशी त्यांच्या सुखदु:खाशी एकरुप होण्याचा प्रयत्न केला,” असे त्यांनी म्हटले.

आनंदराज आंबेडकर यांनी दिलेले विधान महाराष्ट्राच्या राजकारणात एक नवे वळण देणारे ठरले. त्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले, “अशा कार्यकर्त्याबरोबर महाराष्ट्रातला प्रचंड मोठा आंबेडकरी समाज जो आतापर्यंत अनेक वर्ष रस्त्यावर लढाई लढत आला.” या शब्दांतून त्यांनी आपल्या समाजाच्या दीर्घकालीन संघर्षाची जाणीव सत्ताधाऱ्यांना करून दिली.

पुढे ते म्हणाले, “त्या कार्यकर्त्याला आतापर्यंत काही मिळाले नाही,” हे वक्तव्य समाजाच्या दुःखद वास्तवावर बोट ठेवणारे ठरले. त्यानंतर त्यांनी महत्त्वाचा निर्णय जाहीर करत म्हटले, “या कार्यकर्त्याला सध्याच्या होणार्‍या स्थानिक निवडणुकीमध्ये आंबेडकरी कार्यकर्त्याला सत्तेचा लाभ मिळावा, यासाठी आम्ही दोघांनी एकत्र यायचं ठरवलं.”

ही घोषणा म्हणजे केवळ दोन पक्षांची युती नसून, दलित समाजाला सत्ता-संस्थांमध्ये प्रतिनिधित्व मिळवून देण्यासाठी उचललेलं एक ठोस पाऊल आहे. ही राजकीय सलगी निवडणूक समीकरणं बदलण्याची क्षमता ठेवते.